Kobay Beslenme Planı Hazırlama
Kobaylar küçük görünür ama beslenmeleri oldukça hassastır. Sindirim sistemleri sürekli çalışmak üzere kurulmuştur. Yani gün boyu yemek yerler. Yanlış bir menü, birkaç gün içinde diş, bağırsak ve deri sorunlarına yol açabilir.
İyi bir kobay beslenme planı aslında karmaşık değildir. Üç temel taşı vardır: sınırsız kaba yem, günlük taze sebze ve kontrollü miktarda pelet. Buna bir de C vitamini eklenir. Gerisi detaydır.
Aşağıda yeni başlayanlar için adım adım ilerleyen bir plan bulacaksınız. Tavşan ve kobay bakımı konusundaki genel prensiplerle birlikte okursanız daha net bir tablo oluşur.
Günlük Menünün Temel Taşları
Kobayın tabağını bir piramit gibi düşünün. En altta ot vardır, en üstte ödül. Oranları karıştırmamak gerekir.
Kaba Yem: Menünün Yüzde 80'i
Kuru ot, kobay beslenmesinin merkezidir. Sürekli önünde bulunmalıdır.
- Çayır otu (timothy): Yetişkin kobaylar için ana seçenektir. Lifi yüksek, kalsiyumu düşüktür.
- Yonca (alfalfa): Proteini ve kalsiyumu fazladır. Sadece 6 aydan küçük yavrularda, gebe ve emziren dişilerde kullanılır.
- Miktar: Ölçmeye gerek yok. Vücut büyüklüğü kadar bir tutam otu her gün tazeleyin.
Otun iki görevi vardır. Bağırsakları çalıştırır. Ayrıca sürekli uzayan dişleri aşındırır. Kobay dişleri ömür boyu büyür. Yeterli ot yemeyen bir kobayda diş uzaması neredeyse kaçınılmazdır.
Pelet: Az ama Doğru
Pelet, eksik kalan mineralleri tamamlar. Fazlası şişmanlatır ve ot tüketimini düşürür.
- Günde 1 yemek kaşığı dolusu (yaklaşık 1/8 su bardağı) yetişkin bir kobay için yeterlidir.
- Sadece kobaylar için üretilmiş, C vitamini eklenmiş peletleri seçin. Tavşan yemi uygun değildir.
- İçinde renkli tanecikler, mısır gevreği, kuru meyve olan karışımlardan uzak durun. Kobay sadece sevdiğini seçer, gerisini bırakır.
- Peleti kapalı ve serin yerde saklayın. Açık kalan pakette C vitamini hızla kaybolur.
Taze Sebze ve Su
Günde bir avuç taze yeşillik verin. Yaklaşık 50-80 gram uygundur.
- Her gün verilebilir: Kıvırcık marul, roka, kekik, maydanoz (az), dereotu, salatalık, kabak.
- Haftada 2-3 kez: Kırmızı ve yeşil biber, brokoli sapı, havuç dilimi, domates (yeşil kısmı çıkarılmış).
- Nadiren, çok az: Elma, çilek, portakal dilimi. Şeker oranı yüksektir.
- Vermeyin: Soğan, sarımsak, patates, avokado, çikolata, ekmek, süt ürünleri, iceberg marul, çiğ fasulye.
Su her zaman temiz olmalıdır. Damlalıklı biberon ve ağır seramik kase birlikte kullanılabilir. Suyu günde bir kez tamamen yenileyin. İçine C vitamini damlatmak yaygın bir alışkanlıktır ama önerilmez; vitamin suda hızla bozulur ve tadı değişince kobay su içmeyi bırakabilir.
Vitamin, Mineral ve Uygulama Düzeni
Kobayı diğer kemirgenlerden ayıran en önemli özellik burada devreye girer.
C Vitamini: Pazarlık Konusu Değil
Kobaylar C vitaminini kendi vücutlarında üretemez. Dışarıdan almak zorundadırlar. Eksikliği skorbüt denilen tabloya yol açar.
Belirtileri şunlardır:
- Yürümekte zorlanma, topallama
- Eklemlerde şişlik
- Tüylerde matlaşma ve dökülme
- İştahsızlık, kilo kaybı
- Diş etlerinde kanama
Günlük ihtiyaç yetişkin bir kobay için yaklaşık 10-30 mg civarındadır. Hasta, gebe veya yavru kobaylarda bu miktar artar. En güvenli yol doğal kaynaklardır:
| Kaynak | Yaklaşık porsiyon | Not |
|---|---|---|
| Kırmızı biber | Bir dilim (15-20 g) | En zengin ve en sevilen kaynak |
| Yeşil biber | Bir dilim | Şekeri daha düşük |
| Maydanoz | 2-3 dal | Kalsiyumu yüksek, az verin |
| Brokoli | Küçük bir sap parçası | Gaz yapabilir, ölçülü olun |
| Kobay tableti | Etikete göre | Sebze yemeyen kobaylarda |
Kalsiyum Dengesi ve Mesane Taşı
Fazla kalsiyum, kobaylarda idrar yolu taşına neden olabilir. Bu, türe özgü sık bir sorundur.
- Yetişkinde yonca yerine çayır otu tercih edin.
- Ispanak, maydanoz ve lahanayı sık vermeyin.
- Musluk suyu çok kireçliyse filtrelenmiş su kullanabilirsiniz.
- İdrarda kan, sık ve ağrılı işeme görürseniz vakit kaybetmeden veterinere gidin.
Geçiş, Öğün Düzeni ve Takip
Yeni bir yiyeceğe geçiş her zaman yavaş olmalıdır.
- Yeni sebzeyi tek başına, çok küçük miktarda verin.
- 24 saat dışkıyı izleyin. Yumuşama varsa geri çekilin.
- Sorun yoksa 3-4 gün sonra miktarı artırın.
- Pelet markası değiştirilecekse eskisiyle karıştırarak bir hafta içinde geçiş yapın.