Kedi Davranışlarını Anlamak
Kedi, duygularını sözcüklerle değil bedeniyle anlatır. Kuyruğunun açısı, kulaklarının yönü, gözbebeğinin genişliği... Hepsi bir mesaj taşır. Yeni bir kediyle yaşamaya başlayan çoğu kişi bu mesajları kaçırır. Sonuç: yanlış zamanda sevme girişimi, tırmalanan eller, saklanan bir kedi.
İyi haber şu: kedi davranış anlamı öğrenilebilir bir dil. Birkaç temel işareti tanıdığınızda kedinizin ne istediğini çoğu zaman doğru okursunuz. Aşağıda önce vücut dilini, sonra sesleri ve günlük davranış kalıplarını sırayla ele alıyoruz.
Vücut Dili: Kedinizin Sessiz Cümleleri
Kedi vücut dilini bütün olarak okumak gerekir. Tek başına kuyruk ya da tek başına kulak yeterli değildir. Üç bölgeye birlikte bakın: kuyruk, baş (kulak ve gözler), gövde.
Kuyruk: En Net Gösterge
Kuyruk, kedinin ruh halini en hızlı gösteren bölgedir. Temel karşılıklar şöyle:
| Kuyruk hali | Anlamı |
|---|---|
| Dik, ucu hafif kıvrık | Kendinden emin, selamlıyor, yaklaşmaya açık |
| Yatay, gevşek | Sakin, nötr, keşif halinde |
| Ucu hızlı hızlı seğiriyor | Odaklanmış ya da hafif sinirli; oyun avı ya da huzursuzluk |
| Yere sertçe vuruyor | Rahatsız. Dokunmayı bırakın. |
| Bacak arasına sıkışmış | Korku, teslimiyet, stres |
| Kabarmış, fırça gibi | Ciddi tehdit algısı; kendini büyük göstermeye çalışıyor |
Kulaklar ve Gözler
- Öne dönük kulaklar: Meraklı ve rahat.
- Yana açılmış kulaklar: Tedirgin, kararsız.
- Geriye yatık, başa yapışmış kulaklar: Korku ya da saldırı öncesi. En net "uzak dur" sinyali.
- Yavaş göz kırpma: Güven işareti. Siz de yavaşça kırpın; çoğu kedi karşılık verir.
- Büyümüş gözbebeği: Heyecan, korku ya da oyun hırsı.
- İnce çizgi halinde gözbebeği: Parlak ışık olabilir; ama gergin bir gövdeyle birleşince gerginlik demektir.
- Sabit, kırpmayan bakış: Meydan okuma. Karşılık vermeyin, başınızı çevirin.
Gövde Duruşu
- Yan yatmış, karnı açık: Tam güven. Ama bu "karnımı ovala" demek değildir; çoğu kedi karnına dokunulmasından hoşlanmaz.
- Ekmek gibi büzülmüş, pençeler içeride: Genelde dinlenme. Uzun süre bu pozisyonda ve hareketsiz kalıyorsa ağrı olabilir.
- Sırtı kambur, tüyleri kalkık, yan duruyor: Savunma. Alan bırakın.
- Çömelmiş, kasları gergin, kaçışa hazır: Korku. Köşeye sıkıştırmayın.
Sesler ve Günlük Davranış Kalıpları
Kediler birbirleriyle çok az miyavlar. Miyavlama, büyük ölçüde insana yönelik geliştirilmiş bir iletişimdir. Yani size söylüyor.
Ses Türleri Ne Demek?
- Kısa, tiz miyav: Selam. "Buradayım."
- Uzun, ısrarlı miyav: İstek. Mama, kapı, ilgi.
- Alçak, kalın miyav: Şikâyet ya da memnuniyetsizlik.
- Mırlama: Genelde keyif. Ancak kediler ağrı ve stres anında kendini sakinleştirmek için de mırlar. Bağlamı okuyun.
- Tıslama ve hırlama: Net uyarı. Cezalandırmayın, geri çekilin.
- Cıvıldama, "brrp" sesi: Dostane çağrı. Anne kedilerin yavruyu çağırma sesine benzer.
- Pencere önünde tıkırtı ("chattering"): Avlanamayan avı görünce oluşan heyecan.
- Gece uzun uzun bağırma: Sıkıntı, yalnızlık, kızgınlık dönemi ya da yaşlı kedilerde sağlık sorunu göstergesi olabilir.
Normal Ama Yanlış Anlaşılan Davranışlar
- Bacağınıza kafa sürtme: Koku bırakıyor. Sizi kendi grubuna dahil ediyor.
- Tırmalama: Tırnak bakımı, gerinme ve işaretleme. Engellenemez, sadece yönlendirilir. Dikey ve yatay tırmalama tahtası sunun.
- Ellerinizi ısırıp bırakma: Aşırı uyarım. Sevme seansını kısa tutun.
- Battaniyeye pati basma: Yavruluk refleksi. Rahatladığını gösterir.
- Yüksek yerlere çıkma: Güvenlik ihtiyacı. Kedinin dikey alanı olmalı.
- Ölü oyuncağı size getirme: Paylaşma ve öğretme davranışı.